Reviri Srbije

Ribolovno područje Timočke Krajine sadrži malo salmonidnih reka, ali se među njima ipak nalazi nekoliko pravih bisera. Najznačajniji je svakako sliv Crnog Timoka, koji nakon izvora kod sela Krivi Vir, u opštini Boljevac, u svoja nedra prihvata Lozicu, Lukovsko vrelo i Mirovšticu čiji pastrmski potencijal nesumnjivo postoji, ali je svakako sledeća nizvodna pritoka pravo pastrmsko blago…

Nastaje na 642 metra nadmorske visine, spajanjem Bogdanovog i Predanovog potoka kao i potoka Žida, podno Južnog Kučaja i Velikog Malinika. Nakon 18 kilometara toka i prirodnog pada od 380 metara, uliva se u Crni Timok kod sela Jablanica. Radi ribolova isključivo pastrmke, posećuju je ribolovci iz više gradova istočne i centralne Srbije. Natkrivena gustim krošnjama priobalnog drveća, njenim krivudavim tokom, smenjuju se brzaci i virovi koji po pravilu iznenade ribolovca svojom dubinom, ali i krupnijom ribom. Mušičarenje zahteva lagan pribor, precizne zabačaje i skoro maskirnu disciplinu u kretanju kraj reke.

Biološki potencijal

Radovanska reka ima veoma bogatu biologiju. Pre svega zbog kvaliteta same vode bogate kiseonikom, a takođe i zbog obilja prirodne hrane pastrmke. U fauni dna, najzastupljenije su larve tularaša, jednodnevki rodova uglavnom vezanih za kamenu podlogu, gamaridnih račića kao i nekoliko vrsta kamenjarki. Može se smatrati i prirodnim plodištem pastrmke za gornji deo Crnog Timoka. Veoma zanimljivu mušičarsku reku, predstavlja i gornji tok Crnog Timoka, koji je naročito u letnjim mesecima, povoljniji za ribolov od Radovanske reke zbog uglavnom većeg vodostaja. U ovim vodama, pored najzastupljenijih pastrmke i klena, može se sresti i potočna mrena, belica, peš kao i gagica – pijor, kojeg u ovom kraju zovu i „bojanka” ili „jovac”.

Zanimljivost

Salmonidne vode na području Timočke Krajine, imaju i jednu posebnu specifičnost. To je prisustvo posebne vrste potočne pastrmke (haplotip Da*Vt), koji je nakon brojnih ispitivanja, pronađen u Rečki, Vratni i Radovanskoj reci, a što je potvrđeno u doktoratu prof. Saše Marića pod naslovom: „Evolucijska istorija kompleksa potočne pastrmke – Salmo trutta L., 1758 na području Republike Srbije i njen značaj za ribarstvo”. Prisustvo ove podvrste potočne pastrmke, nakon brojnih ispitivanja, potvrđeno je samo u pomenutim rekama i nigde više u Srbiji.

„Dečije bolesti”

Dugogodišnji korisnik ovog ribolovnog područja, Zajednica sportskih ribolovaca „Timočka Krajina”, uprkos svim materijalnim, organizacionim i drugim objektivnim teškoćama, do sada nije na pravi način pružala zaštitu ovom salmonidnom području. Kontrole ribočuvara bile su retke i neefikasne, tako da je usled raznih vidova tradicionalnog krivolova, stvorena pretnja da se pastrmski fond smanji do alarmantnih granica. Tek sa razvojem mušičarenja na području Timočke Krajine, došlo je i do pozitivne promene u pravom shvatanju značaja očuvanja ovog, već uveliko ugroženog dela prirode. Krajem 2006. godine, počelo je sa radom Udruženje rekreativnih ribolovaca „Ribolovac” iz Zaječara, pod čijim je okriljem počelo okupljanje mušičara Timočke Krajine. Nakon formiranja mušičarske sekcije istog udruženja, uočeni su pravi problemi sa kojima se trebalo što pre suočiti. U nameri da se učini napredak na polju zaštite autohtonih pegavih lepotica, početkom 2008. godine, formirani su mušičarski pastrmski reviri Radovanska reka i Crni Timok, koji su toplo prihvaćeni i od priznatog stručnjaka i vrsnog poznavaoca voda Timočke Krajine, Dr. Predraga Simonovića, profesora Biološkog fakulteta u Beogradu.

Osnovni cilj formiranja revira je da se na savremen i u većini slučajeva prihvaćen način, maksimalno zaštiti salmonidni, kao najranjiviji deo ribolovnog područja, omogući održivi razvoj autohtone vrste potočne pastrmke, uz pružanje mogućnosti ribolovcima mušičarima, da uživaju u ribolovu u netaknutoj prirodi, ali pod strogo kontrolisanim uslovima. U Srbiji je malo ovakvih pastrmskih mušičarskih revira koji nisu dodatno poribljavani i u kojima je sačuvan izvorni prirodni ambijent od čega jedino odstupaju vidljivo postavljene i čitko ispisane table sa uslovima obavljanja ribolova, na granicama revira.

Geografija revira

Revir „Radovanska reka” obuhvata najnizvodnijih 6 kilometara Radovanske reke, do ušća u Crni Timok. Ribolov je moguće obavljati samo u periodu od 01. aprila do 30. septembra, isključivo mušičarskim priborom sa jednom mušicom, po sistemu „uhvati i pusti”. Revir „Crni Timok”, obuhvata deo Crnog Timoka od ušća Radovanske reke, nizvodno 1800 metara, do kamenog mosta, odnosno tzv. „Ponorske ćuprije”, gde se ribolov takođe može obavljati samo u periodu od 01.aprila do 30 septembra, isključivo mušičarskim priborom sa jednom mušicom i takođe po sistemu „uhvati i pusti”. U blizini revira Radovanska reka, nalazi se i manastir Krepičevac, koji predstavlja turističku zanimljivost i veoma lepo mesto za izlet. Iznad manastira, sa brda Manastirski vrh, pruža se lep pogled na kotlinu kojom teče Radovanska reka. Na početku pastrmskog revira Crni Timok, iz pravca sela Mali Izvor, nalazi se kameni most na reci Crni Timok (tzv. „Ponorska ćuprija”), u središtu velike zelene doline koja predstavlja lepo izletničko mesto i koje je naročito posećeno u vreme prvomajskih praznika.

Miodrag Petrović
sekretar URR „Ribolovac” Zaječar
E-mail: urr.ribolovac@verat.net
Photo: Ðorđe Anđelkovoć

Ribolovci – mušičari koji žele da posete ove revire, do istih mogu lako doći na sledeći način: iz pravca Paraćina ka Zaječaru, potrebno je skrenuti ka selu Jablanica, do kojeg vodi asfaltirani put novijeg datuma, a potom se ide par kilometara solidnim makadamskim putem, do ušća Radovanske reke u Crni Timok, gde je lako uočiti postavljene table sa obaveštenjima u vezi revira. Takođe do istih je moguće stići i iz pravca Zaječara ka Boljevcu, gde treba skrenuti ka selu Mali izvor nakon kojeg predstoji još pet kilometara makadamskim putem, do nizvodne granice revira Crni Timok.

U fauni dna, najzastupljenije su larve tularaša, jednodnevki rodova uglavnom vezanih za kamenu podlogu, gamaridnih račića kao i nekoliko vrsta kamenjarki. Što nam govori da se u ovim vodama, pored najzastupljenijih pastrmke i klena, može sresti i potočna mrena, belica, peš kao i pijor.
Ocena: 85

Obzirom da je u pomenutim selima Boljevačke opštine privatni smeštaj u okviru seoskog turizma još uvek u planu, smeštaj je u najbližoj okolini moguć u Motelu „Balašević” (nekadašnji „Rtanj”) na samom putu Paraćin-Zaječar kao i u Hotelu-depandansu u naselju Rtanj, na obroncima istoimene planine koja u pravom smislu dominira nad pomenutim područjem.
Ocena: 75

U reviru važe dozvole ribarskog područja „Južna Morava II”, dok ribolovci sa drugih ribolovnih područja moraju kupiti doplatnu godišnju dozvolu ili dnevnu dozvolu. Dnevna dozvola po ceni od 1000 RSD važi i za lica koja nisu državljani Republike Srbije.
Ocena: 80

PROSEČNA OCENA: 80